Bloggers Ενωμένοι, Ποτέ Νικημένοι

Σάββατο, 10 Μαΐου 2008

Ο Άρειος Πάγος (πρώτο μέρος)

Άρειος Πάγος

Ο προς τα δυτικά της Ακροπόλεως των Αθηνών ευρισκόμενος πετρώδης λόφος. Συνδεδεμένος από τα αρχαία χρόνια με την δημόσια και θρησκευτική ζωή των Αθηνών.

Ο Άρειος Πάγος σήμερα όπως φαίνεται από την Ακρόπολη

Κατά μία παλαιά παράδοση, ο λόφος ονομάστηκε έτσι από τον θεό Άρη, ο οποίος δικάστηκε στον λόφο αυτόν, επί Κέκροπος [1], για τον φόνο του Αλιρροθίου, γιου του Ποσειδώνα, επειδή βίασε την κόρη του Άρη όταν αυτή μετέφερε νερό από την πηγή παρά του Ιλισού ποταμού.

Ο θεός Άρης

Κατά μία άλλη παράδοση, ο λόφος αφιερώθηκε από τις Αμαζόνες στο θεό Άρη όταν τον κατέλαβαν ενώ πολεμούσαν τους Αθηναίους και το Θησέα [2], κι έτσι ο πάγος (βράχος) πήρε το όνομα Άρειος.

Οι Αμαζόνες και ο Θησέας

Κάποιοι ερευνητές εικάζουν ότι η ονομασία προέρχεται από των Αρών ή Σεμνών Δικών, όπως ονομάζονταν οι Ερινύες ή Ευμενίδες των οποίων ο βωμός υπήρχε στην κοντινή χαράδρα και οι οποίες είχαν υπό την άμεση εξουσία τους τους δικαστές των φονικών δικών που εκδικάζονταν επί του βράχου, δηλαδή των Αρεοπαγιτών.

Οι Ερινύες καταδιώκουν τον Ορέστη

Επίσης, έχει διατυπωθεί η ερμηνεία του Αρείου Πάγου ως πολεμικού αμυντικού λόφου της Ακροπόλεως, διότι εκ κατασκευής του εθεωρείτο πάντοτε σπουδαιότατος από στρατιωτική άποψη και γι αυτό πάντοτε υπερασπίστηκε από τους Αθηναίους ως προκάλυμμα και προμαχώνας της Ακροπόλεως, όταν η θέση των αμυνομένων από την Ακρόπολη γινόταν δυσχερής και επισφαλής. Από το γεγονός αυτό προήλθαν τα μυθευόμενα από την κατάληψη των Αμαζόνων.

Εκτός από αυτό όμως, διάφορα ιστορικά γεγονότα επιβεβαιώνουν κατά κάποιο τρόπο την άμεση σχέση του λόφου με τον πόλεμο-Άρη (πολεμικός λόφος = Άρειος Πάγος). Έτσι βλέπουμε κατά τους περσικούς πολέμους τους Αθηναίους να αμύνονται από την Ακρόπολη με τα ξύλινα τείχη τα οποία καταστρέφονταν από τους Πέρσες που έβαλλαν από τον Άρειο Πάγο. Είναι ιστορικά γνωστό ότι όποτε οι πολιορκούντες κατείχαν τον Άρειο Πάγο η Ακρόπολη καταλαμβάνετο ή περιέρχετο σε δεινή θέση.

Το γεγονός ότι ο τάφος του Οιδίποδος τοποθετήθηκε στον Άρειο Πάγο δείχνει ότι οι Αθηναίοι ανέκαθεν ήθελαν να τον εξασφαλίσουν από την κατάληψη του από τους επικίνδυνους βόρειους γείτονες τους Θηβαίους, γιατί κατά παλαιότατη πρόληψη, το μέρος που είχε τον τάφο κάποιου ήρωα ήταν αδύνατο να καταληφθεί από τους συμπατριώτες αυτού του ήρωα.

Αρκετά αργότερα ο λόφος του Αρείου Πάγου, λόγω της στρατιωτικής του σημασίας, περιελήφθηκε εντός των τειχών των Αθηνών, ο δε τάφος του Οιδίποδος ως αμυντικό μέσο μεταφέρθηκε σε άλλο λόφο εκτός της Πόλεως, τον Ίππιον Κολωνόν, διότι η θέση αυτού του λόφου κατέστη αμυντικά σπουδαιότερη μετά την περιτείχιση του Αρείου Πάγου. Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν ότι ο Άρειος Πάγος ήταν πράγματι Άρειος, δηλαδή πολεμικός λόφος.

Ο Άρειος Πάγος έλαβε ιστορική σημασία ως έδρα δικαστική και πολιτική στη ζωή των αρχαίων Αθηναίων. Εθεωρείτο τόπος ιερός και απαραβίαστος. Σε αυτόν κατά τους αρχαιότατους χρόνους συνεδρίαζε το ανώτατο συμβούλιο της Πόλεως, η «έξ Αρείου Πάγου βουλή», η οποία συνεστήθη αμέσως μετά την κατάλυση της ηρωικής βασιλείας και αντιπροσώπευε την παλαιά ολιγαρχία που είχε στα χέρια της ολόκληρη τη διοίκηση της πόλης αφού την αποτελούσαν οι πιο ευγενείς και πιο πλούσιοι πολίτες. Οι άρχοντες της πόλης μετά το πέρας της θητείας των εισέρχονταν ως ισόβια μέλη στη Βουλή του Αρείου Πάγου η οποία ήταν παντοδύναμη γιατί από αυτή απέρρεαν όλες οι εξουσίες και επιβάλλονταν όλες οι ποινές, σωματικές και χρηματικές.

Γι αυτό το λόγο ο Δράκων [3] κατέρριψε την παντοδυναμία αυτού του ολιγαρχικού σώματος και αφαίρεσε ολόκληρη τη διοικητική και μέρος της δικαστικής της εξουσίας και σύστησε τους Εφέτες και την δια κλήρου εκλεγόμενη Βουλή των Τετρακοσίων.

Έκτοτε ο Άρειος Πάγος έγινε μόνο ο φύλακας και υπερασπιστής των νόμων και εξασκούσε έλεγχο επί των διαφόρων αρχών για να διοικούν και ενεργούν κατά τους ισχύοντες νόμους. Σε αυτόν γίνονταν οι εφέσεις των αδικημένων πολιτών. Οι Αρεοπαγίτες εκλέγονταν από τους πολίτες κι έτσι η δια της ελεύθερης εκλογής η «έξ Αρείου Πάγου Βουλή» έχασε τον ολιγαρχικό χαρακτήρα της επί Δράκοντος.

Επί Σόλωνος [4], η εξουσία του Αρείου Πάγου διευρύνθηκε και ενισχύθηκε γιατί κρίθηκε απαραίτητο για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος. Έτσι η «έξ Αρείου Πάγου Βουλή» ανέλαβε ευρύτερη εξουσία, πλην της εποπτείας των νόμων, δηλαδή δικαστική εξουσία που επέβαλλε ποινές, χωρίς να αναφέρει την αιτία της επιβολής των και την εκδίκαση «φονίων» δικών, δηλαδή φόνων και απόπειρες εμπρησμού και καταλύσεως του πολιτεύματος (δήμου καταλύσεως).

Την δικαστική αυτή εξουσία, στην οποία υπαγόταν και ο έλεγχος του «πόθεν έκαστος τών πολιτών πορίζεται τά πρός τό ζήν» αλλά και η τιμωρία των αέργων, διατήρησε ο Άρειος Πάγος και επί Πεισιστράτου[5] και Πεισιστρατειδών, διότι εθεωρείτο ως δικαστικό σώμα ιερό και απαραβίαστο.

Στους περσικούς πολέμους, ο Άρειος Πάγος ανυψώθηκε στο ύψος των περιστάσεων γιατί λόγω της γενικότερης απόγνωσης που είχαν εμπεριέλθει οι Αθηναίοι και οι στρατηγοί τους κατάφερε να εξοικονομήσει σεβαστά ποσά για τη στρατολόγηση και άμυνα των Αθηνών. Επίσης περιεδύθη απεριόριστο κύρος και ανέλαβε αυθαιρέτως πολλές εξουσίες, έχοντας ουσιαστικά στα χέρια του όλη την διοικητική και δικαστική εξουσία.

Το 462 π.Χ, μετά το τέλος του πολέμου, έγινε πρόταση από τον ρήτορα Εφιάλτη να αφαιρεθούν οι άνευ νόμων αναληφθείσες εξουσίες από τον Άρειο Πάγο κι έτσι οι περισσότερες εξουσίες του μεταφέρθηκαν στην Ηλιαία, τη Βουλή και την εκκλησία του Δήμου.

Ο Περικλής στην Πνύκα

Επί Περικλέους περιορίστηκαν όχι μόνο τα διοικητικά αλλά και τα δικαστικά δικαιώματα του Αρείου Πάγου, έτσι εκδίκαζε μόνο δίκες για τραύματα και φόνους εκ προμελέτης, θανατηφόρο φαρμακεία και εμπρησμό, και από τα διοικητικά κράτησε μόνο την εποπτεία των ιερών και την «πρόνοια περί τής ακριβούς εκτελέσεως της λατρείας». Εξακολούθησε αμετάβλητος ο παλαιός τρόπος συγκροτήσεως του Αρείου Πάγου, δηλαδή τα μέλη του προέρχονταν από τους χρηματίσαντες εννέα άρχοντες, οι οποίοι αφού έδιναν τις ευθύνες και υφίσταντο κάποια δοκιμασία, κατατάσσονταν ως ισόβια μέλη της έξ Αρείου Πάγου Βουλής. Επίσης διατήρησε όλη τη παλαιά εθιμοτυπία και επιδεικτικότητα της μέχρι τα χρόνια του Δημοσθένη.


Η Φρύνη στον Άρειο Πάγο

(συνεχίζεται...)


Πηγή: Νεώτερον Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν "Ηλίου"


[1] Κέκροπας

[2] Θησέας

[3] Δράκων

[4] Σόλων

[5] Πεισίστρατος


Δεν υπάρχουν σχόλια:


Φίλοι μου bloggers



Ενημέρωση



Blogs με ενδιαφέρον


Αγαπημένες μου αναρτήσεις

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 28/11/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 14/11/2008

Lockheart, 29/8/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 28/8/2008

Εχετλαίος, 26/8/2008

Πυρίσπορος, 23/8/2008

Πυρίσπορος, 08/8/2008

Πυρίσπορος, 07/8/2008

Πυρίσπορος, 05/8/2008

Edelweiss, 31/7/2008

Πυρίσπορος, 20/7/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 20/7/2008

Πυρίσπορος, 27/6/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 26/6/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 24/6/2008

Πυρίσπορος, 24/6/2008

Αγαπημένο μου τετραδιάκι, 28/5/2008