Bloggers Ενωμένοι, Ποτέ Νικημένοι

Σάββατο, 30 Αυγούστου 2008

Γιώργης Ψυχουντάκης, ο εγγονός του Ομήρου


Ο ανυπότακτος Κρητικός ποιητής Γιώργης Ψυχουντάκης, ένας άγνωστος για μένα μέχρι πρόσφατα, μπήκε μέσα στη καρδιά μου όταν πρωτοδιάβασα της μαντινάδες του και τα ριζίτικα του.

Μέσα στου χρυσοκόκκινου του πέλαγους τη μέση
βρίσκετε μια λωρίδα γης που ΚΡΗΤΗ τη νε λέσει


Και δεν έμεινε μόνο εκεί...



Όταν διάβασα την Ιλίαδα και την Οδύσσεια μέσα απο τα μάτια αυτού του Κρητικού, ο θεϊκός Όμηρος έγινε πιο προσιτός. Δεν ξέρω αν αγάπησα τον Όμηρο περισσότερο ή αν ερωτεύτηκα κεραυνοβόλα το πνεύμα αυτού του Φωτοδότη. Το σίγουρο είναι ότι είμαι περήφανος που είμαι Έλληνας Κρητικός.


Κρήτη διαμαντοστόλιστη κλίνω πιστά το σώμα
και προσκυνώ ευλαβικά το ιερό σου χώμα



"Μεγαλύτερος από τα έξη παιδιά μιας φτωχής οικογένειας από την Ασή Γωνιά Αποκορώνου Ο Γιώργης Ψυχουντάκης γεννήθηκε στις 3 Νοεμβρίου του 1920 και αφού τέλειωσε το δημοτικό σχολείο του Χωριού του , έγινε βοσκός πάνω στα Λευκά Όρη μέχρι τα 20 του χρόνια που ξέσπασε ο πόλεμος.

Σε όλο το διάστημα της κατοχής ο Γιώργης υπήρξε πολεμικός αγγελιοφόρος ( ο" Κρητικός Μαντατοφόρος " το πρώτο του βιβλίο ) για το αντιστασιακό κίνημα μια αποστολή εξαντλητική κι εξαιρετικά επικίνδυνη. Ωστόσο ακόμη μεγαλύτερες περιπέτειες (μια άδικη φυλάκιση, μετανάστευση, αλλαγές εργασίας) επρόκειτο να τον περιμένουν μετά τον πόλεμο, και για αρκετά χρόνια.

Χρόνια στα οποία παρηγοριά κι αποκούμπι του υπήρξε το γράψιμο, σε ποικίλες μορφές του: από τα πεζά απομνημονεύματά του της κατοχής (αρχές της δεκαετίας του 50) μέχρι τις μεταφράσεις των ομηρικών επών (από τα τέλη της δεκαετίας το 60) ενώ από τη λογοτεχνική του παραγωγή δεν είχαν λείψει ούτε κάποια (ανέκδοτα) σατιρικά ποιήματα σημάδι κι αυτό του ζωηρού του πνεύματος και μιας έντονης αίσθησης του χιούμορ που τον διακρίνει και όλα συνθεμένα πάντα στον οικείο του ομοιοκατάληκτο δεκαπεντασύλλαβο.

Ο Γιώργης Ψυχουντάκης είναι ένας από τους τελευταίους θαυμαστούς εκείνους Κρητικούς, τους προικισμένους με αυτό το χάρισμα των εκτενών συνθέσεων στον ¨κλασικό" στοίχο της δημοτικής μας παράδοσης......"


Πολλά κοπέλια κάμετε στην ξενιτιά αράδα
γιατί ο κάθε Κρητικός είναι και μια Ελλάδα


"...Δύο χρόνια αργότερα, το 1970, ο Πάτρικ Λη Φέρμορ στέλνει την πρώτη μεταφρασμένη, από τον φίλο του Γιώργη, ραψωδία της Οδύσσειας, στον Γιώργο Σεφέρη. Ο νομπελίστας ποιητής απαντά στις 11 Ιουνίου 1970, με αυστηρές παρατηρήσεις πάνω στην πρώτη γραφή της μετάφρασης της Οδύσσειας:"Τέτοια ψεγάδια δε βλέπει κανείς στον Ρωτόκριτο.

Ο Ψυχουντάκης θα σημειώσει στον "Κρητικό Μαντατοφόρο" του : "Ετούτο το γράμμα όχι μόνο δεν με αποθάρρυνε να συνεχίσω, αλλά ήταν από το πιο σημαντικό γράμμα που έλαβα ποτέ, γιατί μου επεσήμανε τα λάθη μου". Υπόσχεται στον εαυτό του να διορθώσει τη γραφή του ώστε να μοιάζει με τον Ερωτόκριτο και το πρώτο ολοκληρωμένο αντίτυπο της μετάφρασης να το στείλει στον Σεφέρη. Δεν θα προλάβει όμως. Ο Σεφέρης είχε στο μεταξύ πεθάνει και έτσι το έστειλε στην αδελφή του, Ιωάννα Τσάτσου..."

"...Ο Γιώργης Ψυχουντάκης, ο εγγονός του Ομήρου, πέρασε στην αιωνιότητα στις 29 Ιανουαρίου 2006. Ο Guardian , η Daily Telegraph, οι Times και άλλες αγγλικές εφημερίδες δημοσίευσαν την νεκρολογία του που κυκλοφόρησε σε όλο τον κόσμο."

Ιδέ στραθιώτης κι ιδέ νιος στρογγυλομαυρογένης
που πείρε το τουφέκι του και τα λαγωνικά ντου,
κι εβγήκε κι εκυνήγησε στου δράκο το πηγάδι,
κι ο δράκος τον εβίγλισεν από ψηλό μουράκι,
ποιος ειν’ ο νιος ο κυνηγός ο νιος αγριμολόγος;
Που δε φοβάται το θεριό και δε τρομάσσει δράκο;
Εγώ 'μαι ο νιος ο Κωσταντής τα άτρομο παλικάρι.



Πηγές:
- Angelfire
- Βασικός μέτοχος


Βιβλία:

"Τραγούδα το θυμό, θεά, του γόνου του Πηλέα
τον ερημοκατάρατο, που μπήκε τ' Αχιλλέα,
που μύρια τσ' Αχαιούς κακά τους φόρτωσεν ομάδι
και που 'πεψε πολλές ψυχές λεβέντικες στον Άδη
ηρώων, και παράδωκεν αυτούς στους σκύλους λεία
κι όλων των όρνιων, κι ηβουλή τελέστηκε του Δία
ως τ' όρισεν ,απ την αρχή που μπήκε ο γιός τ' Ατρέα
σ' έχθρητα με τον ξακουστό το θείον Αχιλλέα."







"Άρχισε, Μούσα, να μιλείς, να βγάνεις μελωδία.

Ψάλε τον άντρα που 'ριξε την ιερή την Τροία.

Ψάλε τον πολυμήχανο που κι ύστερα πλανήθη

σε θάλασσες και σε στεριές, πολλά ταλαιπωρήθη

κι ανθρώπων έμαθε πολλών τις χώρες και τη γνώμη.

Άρχισε, Μούσα, να μιλείς, να μου τα λες ακόμη

που βάσανα 'παθε πολλά στα πέλαγα ζητώντας,

άβλαφτος στην πατρίδα του να φτάσει προσπαθώντας,

με τους συντρόφους του μαζί. Μα δεν τα κατορθώνει

να σώσει τους συντρόφους του και τούτο τον πληγώνει,

γιατί χαθήκαν μόνοι τους με τ' ανομήματά τους,

όλοι χαθήκαν οι μωροί με τ' αμαρτήματά τους."




8 σχόλια:

...eternal dreamer είπε...

Πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα η δουλειά του Ιάσιε!
Μου άρεσε πάρα πολύ!!!
Θα το προμηθευτώ με την πρώτη ευκαιρία.
Καλο μήνα να έχουμε όλοι μας!

Ιασιος είπε...

Καλησπέρα eternal dreamer
ναι είναι θεϊκή δουλειά

Όλοι πρέπει να τα πάρουμε

Πως πάει η ανάρρωση;

...eternal dreamer είπε...

Kάθε μέρα νιώθω το γόνατο σε καλύτερη κατάσταση και με λιγότερο πόνο στην κίνηση. Μέχρι τις 7 του μήνα χρησιμοποιώ πατερίτσες και μετά μου είπε πως θα αρχίσω να πατάω χωρίς βοήθεια! Δεν νομίζω πως θα είναι ευκολο ...θα δούμε! Τι να πω;

Να είσαι καλά και σ' ευχαριστώ για το ενδιαφέρον
Την καλημέρα μου

XRISTINA G.V. είπε...

Συγχαρητήρια για την ανάρτηση! Αφενός μου κέντρισε το ενδιαφέρον για τον "εγγονό του Ομήρου", αφετέρου μου άρεσε που βρήκα εδώ την "επί της ουσίας" Κρήτη!!
Ενα καλό βράδυ εύχομαι.
Χριστίνα

Ιασιος είπε...

Καλησπέρα Χριστίνα
καλώς όρισες.

Ναι, η Κρήτη είναι όχι μέσα στη καρδιά μου, είναι στο Είναι μου.

christina είπε...

Καλησπέρα, Ιάσιε..
είναι η πρώτη φορά που έρχομαι στο ιστολόγιό σου, και από ό,τι βλέπω θα ξανα έρθω...
Πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση...
πραγματικά αξίζει τον κόπο να μαθαίνουμε για τους Μεγάλους Έλληνες Φωτοδότες...
Σε προσκαλώ να περάσεις και από τα λημέρια μου, να μοιραστούμε τους ΘΗΣΑΥΡΟΥΣ μου...

~EKATH~ είπε...

Τα σεβη μου για την καταπληκτικη αναρτηση σου Ιασιε!καλη σου μερα!

Ιασιος είπε...

christina
καλησπέρα κι από μένα και καλώς όρισες. Βεβαίως θα επισκεφτώ το ιστολόγιο σου

Εκάτη
Σεληνογέννητη σε ευχαριστώ!

Είχα την απορία, πως δεν "έτυχε" στο παρελθόν να ακούσω ή διαβάσω κάτι για τον Ψυχουντάκη. Όμως είναι ολοφάνερο για μένα τώρα. Πρέπει ο μαθητής να είναι έτοιμος για να βρεθεί ο δάσκαλος.

Ζητώ συγνώμη για την αργοπορία των απαντήσεων μου αλλά η εργασία μου είναι τέτοια που με κρατάει αρκετά μακριά από το ιστολόγιο.

Καλησπέρα σε όλους και καλό φθινόπωρο με τη βοήθεια του Θείου Όντος


Φίλοι μου bloggers



Ενημέρωση



Blogs με ενδιαφέρον


Αγαπημένες μου αναρτήσεις

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 28/11/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 14/11/2008

Lockheart, 29/8/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 28/8/2008

Εχετλαίος, 26/8/2008

Πυρίσπορος, 23/8/2008

Πυρίσπορος, 08/8/2008

Πυρίσπορος, 07/8/2008

Πυρίσπορος, 05/8/2008

Edelweiss, 31/7/2008

Πυρίσπορος, 20/7/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 20/7/2008

Πυρίσπορος, 27/6/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 26/6/2008

ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΛΑΪΟΝ, 24/6/2008

Πυρίσπορος, 24/6/2008

Αγαπημένο μου τετραδιάκι, 28/5/2008